Bai tra loi tai IRVINE

Tại Hoa-Kỳ, Nam California, Thành phố Irvine, Đại học Irvine Ngày 11/2/2005 (nhằm ngày mùng 3 Tết Ất Dậu tại Hoa Kỳ) Nhân dịp đầu năm mới Ất Dậu - Tôi tóm lược những lần trả lời những câu hỏi dưới đây để giúp cho các đệ tử ở xa có dịp nghiên cứu ứng dụng.Trong số nầy cũng có hai câu hỏi gửi đến bằng e-mail. Những câu hỏi và trả lời là trong năm cũ, của một số vị ở Việt Nam và Hoa Kỳ. Trong số ấy có những vị không theo tôn giáo nào và cũng có vài vị là Đạo Ki-Tô. Bây giờ tóm lược lại như sau: Hỏi: 1/ Thưa Thầy tôi là một nhân viên của một cơ quan. Tôi đã đọc website www.daosuduytue.com và rất thích những bài giảng trên website. Tôi rất muốn học Đạo Phật để tăng trưởng đạo đức và làm việc tốt hơn nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Xin Thầy bỏ chút thì giờ chỉ bảo cho. Xin cảm ơn Thầy. 2/ Thưa Thầy chúng con là những Phật Tử học giáo lý Nhà Phật đã mấy chục năm rồi. Đặc biệt là học kinh Pháp Hoa. Tuy nhiên chúng con vẫn thấy sự hiểu biết còn rất lờ mờ. Xin Thầy có thì giờ chỉ bảo cho cách nào để học có kết quả nhanh nhất vì chúng con cũng lớn tuổi rồi. Cảm ơn ân đức của Thầy. 3/ Thưa Thầy chúng con rất muốn học thiền nhưng không có thời gian. Chúng con cũng nghe rằng: “Đi cũng thiền, đứng cũng thiền, ngồi cũng thiền”. Xin Thầy dạy cho ý nghĩa của câu nói nầy và chúng con có thể thiền cách đó được không? Cảm ơn Thầy. 4/ Thưa Thầy có nhiều người thích vào Nam nhập thất. Khi họ nhập thất về thì con thấy họ nói năng không được bình thường, giống như bị bệnh tinh thần. Xin Thầy giải thích tu theo Phật có cần nhập thất không? Nếu phải nhập thất thì làm những gì trong lúc nhập thất? Xin cảm ơn Thầy. 5/ Thưa Thầy chúng con không phải là Đạo Phật nhưng chúng con nghĩ rằng Đạo Phật cũng là Đạo về lòng thương người. Vậy theo Thầy thì một người muốn có lòng thương người phải tu tập như thế nào? 6/ Thưa Thầy chúng con là những Phật tử thật sự muốn tu giải thoát nhưng không biết tu như thế nào cho mau giải thoát. Xin Thầy từ bi chỉ dạy. Sau đây là phần tóm lược các lần trả lời và trả lời các câu hỏi trên. Câu hỏi 1. Thưa Thầy tôi là một nhân viên của một cơ quan. Tôi đã đọc website www.daosuduytue.com và rất thích những bài giảng trên website. Tôi rất muốn học Đạo Phật để tăng trưởng đạo đức và làm việc tốt hơn nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Xin Thầy bỏ chút thì giờ chỉ bảo cho. Xin cảm ơn Thầy. Trả lời : - Bạn đã xác định rõ mục đích học Phật. Như vậy ít ra bạn cũng cho tôi biết được rằng không phải vì hoàn cảnh bất trắc nào làm bạn buồn mà muốn tìm về cửa Phật. Đa phần nhiều người học Phật xác định không rõ mục đích của mình nên không biết rõ mình đang ở đâu trong chương trình học tập. Đức Phật Thích Ca cũng như các Đức Phật khác giải quyết đau khổ về tinh thần bằng trí tuệ của chính các Ngài. Từ kinh nghiệm ấy các Đức Phật mong muốn truyền trao những kinh nghiệm của các Ngài giúp cho chúng sanh cũng được như các Ngài. Do vậy Đức Thích Ca đã dạy rằng: “Ta là Phật đã thành, chúng sanh là Phật sẽ thành.” Ngài cũng nhấn mạnh sứ mạng của Chư Phật là giúp cho chúng sanh nhận ra trí tuệ Phật nơi chính mình và sống với trí tuệ ấy thì sẽ chấm dứt được khổ đau và sẽ đem lại lợi lạc cho nhân loại. Như vậy người học về Phật là cố gắng khám phá ra trí tuệ phật của mình. Nhưng nếu định nghĩa về trí Phật thì không thể định nghĩa được. Cũng giống như người học về cái mình có mà mình không thể thấy biết được. Như vậy kể ra cũng không phải dễ dàng chút nào. Và nếu học như vậy thì cũng dễ làm cho người học chán nản. Chính do vậy mà đa số người theo học Phật là để được an ủi qua ngày cho đỡ buồn tủi mà thôi. Và cũng chính vì lý do nầy mà nhiều người học Phật rất bị các loại hình tướng trói buộc họ và họ cũng cảm thấy dễ chịu trong sự trói buộc ấy vì nó không làm cho người ta mệt hay cảm thấy mất mát cá nhân gì cho lắm. Học Phật chính là đối diện với chính mình mạnh mẽ nhất. Khi đối diện như vậy sẽ dẫn đến hai tình huống : Hoặc là mình đồng lõa với những thứ tâm tưởng mà mình cho rằng mình đúng. Hoặc mình phải mạnh tay giết chết tất cả các loại tâm thức đang tồn tại tạm thời trong tâm hồn mình để trả về cho tâm một trạng thái hồn nhiên mà nó vốn có. Có thể nói rằng có một sự chết chóc, đau xót, và mất mát xảy ra cho người học Phật muốn có kết quả. Có thể mất bạn, mất Thầy, mất tiền, mất tình, mất tài sản, mất các cảm xúc khoái lạc, mất sự thưởng thức khẩu vị, mất tất cả các ước mong và hy vọng, mất sự trìu mến gần gũi cùng nhau, mất tất cả mọi bí mật mà mình đã âm thầm gìn giữ như một sự gìn giữ về danh dự của mình, mất tất cả cảm tưởng thành đạt trong đời, mất luôn sự trọng vọng mà nhiều người thích, mất tất cả các thói quen mà mình muốn giữ. Sự mất mát ấy dẫn đến sự cô đơn đặc biệt. Sau nầy người học sẽ hiểu rằng sự cô đơn đặc biệt chính là sự cô đơn của trí tuệ Phật, sự cô đơn đem lại nguồn hạnh phúc thật sự mà không thể lý giải được và cũng khó san sẻ cho người thân được. Bạn có thể bắt đầu bằng việc học về cuộc đời của Đức Phật Thích Ca và cuộc đời của Vua Trần Nhân Tông. Đồng thời với việc nầy, bạn cố găng sắp đặt công việc sắp đặt một ít thời gian trong ngày tìm nơi vắng vẻ để bình tĩnh nhìn cho thấu suốt tâm của mình. Cứ làm như vây mỗi ngày và khi nào có thể, kể cả lúc làm vệ sinh cá nhân trong phòng tắm. Một ngày kia bạn sẽ khám phá ra bản chất của tâm bạn trước khi khám phá bản chất của tất cả những thứ còn lại. Việc nhìn cho thấu suốt tâm của mình không dễ dàng chút nào. Bạn có thể đọc nhiều kinh, nhiều sách và hiểu chúng không khó nhưng tôi báo trước cho bạn biết làm việc nầy (nhìn thấu suốt tâm và bản chất thật của tâm) là bạn đang đi vào một cõi vô định mờ mịt. Nhưng phước thay trong sự mờ mịt ấy Phật và các Đấng Giác Ngộ sẽ giúp bạn thấy một thứ ánh sáng lạ kỳ huyền diệu mà bạn chưa bao giờ nghĩ đến. Bởi vì các Ngài chính là thế giới kỳ ảo ấy để hộ trì cho chúng sanh một khi họ cần đến. Sau một thời gian chừng vài năm bạn thấy trí tuệ bạn sẽ khác lạ so với trước. Đến một lúc nào đó tôi sẽ chỉ cho bạn cách học vài quyển kinh Phật Giáo để giúp cho bạn thấy mọi việc rõ ràng hơn. Tôi nhắc lại không nhiều, chỉ vài quyển hoặc một quyển cũng đủ rồi. Bấy nhiêu đó cũng tạm đủ để bạn bắt đầu. Câu hỏi 2. Thưa Thầy chúng con là những Phật Tử học giáo lý Nhà Phật đã mấy chục năm rồi. Đặc biệt là học kinh Pháp Hoa. Tuy nhiên chúng con vẫn thấy sự hiểu biết còn rất lờ mờ. Xin Thầy có thì giờ chỉ bảo cho cách nào để học có kết quả nhanh nhất vì chúng con cũng lớn tuổi rồi. Cảm ơn ân đức của Thầy. Trả lời : - Thật ra tôi không thích nói điều gì để quý vị không được vui, nhưng nếu tôi nói cho quý vị vui cũng giống như tôi tiếp tục ru quý vị ngủ ngon trong vô minh khổ đau. Tôi hết sức tin rằng ai cũng có thể thành người giác ngộ Phật tâm của mình nhưng cũng phải bắt đầu bằng tình hình nào của tâm để học Phật. Tuổi quý vị là ở gần với “nơi an nghỉ cuối cùng” nhưng tâm của quý vị chứa nhiều thứ quá nên cũng rất nặng. Mặc dù những thứ quý vị mang trong tâm mấy chục năm qua cũng chẵng ích lợi gì nhưng quý vị lại không đủ can đảm quẳng nó đi. Đó chính là lý do quý vị không thể học Phật có kết quả được. Quý vị nghĩ rằng học Phật là phải biết cho nhiều chuyện trong kinh hay phải hiểu nhiều kinh? Tôi biết quý vị có thể sẵn sàng bỏ những thứ vật chất quý báu mà quý vị phải gian khổ lắm mới có được, nhưng quý vị khó có thể bỏ được những thứ vô dụng mà mấy chục năm nay quý vị mang nó trong tâm hồn. Tôi không muốn nói rõ những thứ ấy vì sợ quý vị mang tội và bị đoạ địa ngục. Quý vị phải tự mình tìm hiểu tất cả những thứ hiểu biết mà chẳng giúp quý vị thành người minh mẫn và giảm thật nhiều khổ đau. Đồng thời cũng phải biết tất cả những thói quen hay những quan niệm mà quý vị gom lại trong nhiều năm rồi nhưng nó không đem lại hạnh phúc cho quý vị. Quý vị đã đối xử rất tồi tệ với chính bản thân quý vị thì bây giờ phải xem lại cho rõ và sám hối với chính thân phận của mình trước khi bước vào giai đoạn học Phật lần cuối cùng để trở thành người giác ngộ thật sự. Nếu quý vị không làm được chuyện ấy thì dù Phật giúp cho quý vị sống thêm một thời gian dài để có thể học hết tam tạng kinh điển Kinh-Luật-Luận cũng chẳng lợi ích gì cho bạn. Các bạn không biết mình đang mang bệnh gì thì làm sao biết thuốc gì để uống. Các bác sỹ mà bạn đã bỏ nhiều thì giờ và tốn rất nhiều tiền cho họ đã không chỉ rõ cho bạn bệnh gì và sẽ dùng thuốc gì cho nên bạn không thể khoẻ mạnh được. Tôi đang thấy rất rõ căn bệnh mà bạn đang mang và cũng thấy rất rõ rằng bạn sẽ không bao giờ chấp nhận rằng bạn đang mang bệnh, vậy tôi không thể cắt thuốc cho bạn được! Tôi có ví dụ nầy để giúp bạn suy ngẫm thêm. Một người nghèo muốn tìm cơ hội làm ăn để kiếm tiền cho nhiều và có thể giúp đỡ gia đình. Người ấy lại không quen biết với ai là người giàu có. Bây giờ người ấy nghĩ rằng mình cần gặp người giàu và đang thành đạt để xin việc làm hay nhờ họ giúp đỡ. Người ấy lại nghĩ rằng người giàu có thường ăn mặc rất sang trọng va tỏ ra lịch lãm. Do nghĩ vậ̣y nên người ấy thường chạy theo gặp những người có hình thức như vậy. Chạ̣y mãi và gặp rất nhiều người như vậy mà cũng không có kết quả, thỉnh thoảng người ấy lại chạy kiếm thêm vài thứ để cho những người mà mình đang hy vọng dùng. Đến cuối đời người nghèo vẫn chưa nhận ra rằng những người mà mình tin tưởng thật ra cũng chỉ là những người đang khó khăn và họ khôn ngoan giải quyết khó khăn của mình bằng cách tạo ra những hình thức để tạo niềm tin cho những người nhẹ dạ có thể đem lại cho họ những vật chất nho nhỏ. Chính tôi cũng đã gặp một nhóm người ăn mặc sang trọng, đi xe hơi bóng loáng, đeo đồng hồ có vẻ đắt tiền. Họ cư xử có vẻ rất hào nhoáng giống như họ là những người thành đạt. Trong túi họ có cả con dấu và nhiều giấy tờ xác nhận họ là chủ của công ty giàu có. Họ đưa ra nhiều dự án làm ăn rất có lãi và dụ những người nhẹ dạ góp tiền bạc làm ăn. Những người nhẹ dạ thường là người nghèo và họ phải tìm kiếm vay mượn để nộp vào cổ phần. Vì những người lừa kia nói rằng bỏ 1 đồng sẽ được xác nhận là 1000 đồng! Góp tiền vào rồi nên họ được phân công việc làm là đi tìm nhiều người khác để đủ số tiền cho công ty thực hiện dự án. Những người nhẹ dạ rất vui nhận việc và sau một thời gian quá mệt mỏi vì chờ đợi kết quả chia lãi lâu quá. Những người nghèo nhẹ dạ vui vẽ tự nguỵện bỏ số tiền nhỏ mà mình đã đóng góp! Cuối cùng người nghèo nhẹ dạ mất tất cả. Người nghèo nhẹ dạ không hiểu rằng những người thực sự có tiền, có lực họ sống rất đơn giản, đơn giản đến nổi nhân viên của họ cũng không biết họ là chủ hãng nên có khi cũng sinh lòng coi khinh! Nhưng ông chủ nầy rất từ bi với nhân viên nên không cho họ nghỉ việc mà còn khuyến khích họ tàm tốt để được tăng lương. Và một ngày nào đó, ông chủ có lòng từ bi biết rằng mình cũng chẳng sống bao lâu để sử dụng hết sự giàu có của mình nên quyết định cho các nhân viên hưởng các cổ phần của công ty và các nhân viên được chấm dứt kiếp làm công và trở thành người chủ nhỏ có thu nhập ổn định, đủ trang trải cho cuộc sống thoải mái. Những người nhân viên nầy được điều mà họ không tin là sẽ có thật. Các bạn hãy suy ngẫm. Thế cũng tạm đủ cho các bạn dùng. Câu hỏi 3: Thưa Thầy chúng con rất muốn học thiền nhưng không có thời gian. Chúng con cũng nghe rằng: “Đi cũng thiền, đứng cũng thiền, ngồi cũng thiền”. Xin Thầy dạy cho ý nghĩa của câu nói nầy và chúng con có thể thiền cách đó được không? Cảm ơn Thầy. Trả lời : Vì sao các bạn muốn học thiền? Các bạn muốn thành Phật? Hay các bạn muốn có nhiều tiền? Hay muốn lên chức, lên lương? Hay muốn có nhiều trí tuệ? Hay muốn giảm bớt khổ đau? Tôi nói cho quý vị biết rằng Có thể người đang dạy thiền ít khổ đau Và họ có vẻ bình yên trong tâm. Nhưng người học chưa chắc như vậy. Vì nhiều lý do tế nhị tôi không muốn nói. Tuy nhiên thiền cũng cần cho đời sống. Nhưng mục đích tích cực của thiền Bao gồm trong hai chuyện: Giúp ta trở về cõi bình yên của tâm hồn, Và tăng trưởng đức tin. Tất cả những thứ gì có thể đem lại hai kết quả ấy Và không để lại tổn thương cho tâm hồn và thể xác Đều có thể được gọi là thiền. Đừng chạy theo định nghĩa chữ thiền Không định nghĩa nào đúng cả, Người ta mượn chữ thiền để chỉ cho những Việc thực hành để giúp cho tâm con người đạt hai nội dung trên. Nhưng nếu các bạn không hiểu được như vậy Các bạn sẽ dễ thành người bị bệnh tâm thần. Người ta dễ bị bệnh tâm thần khi theo thiền lắm. Nếu tâm hồn bạn về được với bình yên Và sống trọn vẹn với đức tin Bạn sẽ là người hạnh phúc. Đừng quan tâm quá đến chữ thiền. Cũng đủ cho bạn suy gẫm hôm nay. Tạm biệt. Câu hỏi 4. Thưa Thầy có nhiều người thích vào Nam nhập thất. Khi họ nhập thất về thì con thấy họ nói năng không được bình thường, giống như bị bệnh tinh thần. Xin Thầy giải thích tu theo Phật có cần nhập thất không? Nếu phải nhập thất thì làm những gì trong lúc nhập thất? Xin cảm ơn Thầy. Trả lời : Nếu quý vị cứ làm việc liên tục nhiều ngày tháng Mà không có thì giờ nghỉ ngơi thì các bạn cũng dễ bị điên. Một tuần có bảy ngày bao gồm 168 giờ, Và quý vị làm việc chỉ năm ngày bao gồm 40 giờ. Số giờ còn lại hơn ba phần tư là để nghỉ ngơi và giải trí Như vậy mà đôi khi các bạn cũng cảm thấy mệt. Tôi dùng chuyện nầy để giúp quý vị thấy ý nghĩa của nhập thất. Có thể có nhiều người bị đụng chạm nghề nghiệp nên không vừa lòng Với sự giải thích nầy. Khi con người làm hoài một việc hay làm việc nhiều Cũng cần có thời gian để cho tinh thần và thể xác được nghỉ ngơi Điều nầy rất cần thiết. Trong lúc tạm ngừng các việc và tìm nơi vắng vẻ Để có dịp lắng đọng tâm tư Sẽ đạt các kết quả sau đây : Năng lượng sống trong người được khôi phục và duy trì Có dịp nhìn rõ lại mình cái gì bình thường, cái gì mất bình thường, Tìm hiểu kỹ lưỡng hơn những điều gì mình đã cố hiểu nhưng chưa hiểu được. Đặc biệt có nhiều cơ hội để nhìn rõ bản chất tâm mình và bản chất sự vật. Như vậy kể ra cũng khá tốt. Nhưng đừng quá lâu cũng không bình thường. Và đăc biệt việc làm nầy cũng dễ gây cho người thực hành Một căn bệnh thần kinh nguy hiểm. Đó là bệnh tưởng rằng mình thành một siêu nhân. Có người bị bệnh nặng hơn là cố gắng tạo sự chú ý cho nhiều người. Các bạn phải hiểu thêm về thực tế của cuộc đời : Con người rất kỳ lạ nhờ vào khối óc. Người ăn xin ăn mày cũng có cách biểu diễn của họ để tạo sự chú ý, Người nghệ sỹ tồi và tài ba cũng có cách tạo sự chú ý riêng, Người làm chính trị cũng vậy. Thậm chí cũng có nhiều người cố gắng làm những việc lạ kỳ Như nuốt rắn, ăn sắt, hoặc những việc lạ khác. Có người còn biết cách làm cho một gốc cây đa trở thành linh thiêng. Giống như mỗi người làm một công ty quảng cáo cho chính mình vậy. Các công ty hiện nay trên thế giới tiêu rất nhiều tiền cho quảng cáo. Vậy quý vị hãy thận trọng với tất cả các cách quảng cáo, Và cũng phải thận trọng với đầu óc thích quảng cáo của chính mình. Bạn cũng đừng thắc mắc, mà hãy thông minh đừng bị mắc lừa. Ngày xưa Đức Phật Thích Ca tu khổ hạnh sáu năm Nhưng cuối cùng Ngài phải bỏ cách làm đó. Ngài dạy rằng, muốn trí tuệ khai mở hãy sống theo Con Đường Trung Đạo. Nghĩa là đừng hưởng thụ quá đáng và cũng đừng bày ra chuyện hành xác cho mình. Tuy nhiên như bạn thấy, Để kiếm được nhiều khách hàng Các công ty không chừa một thủ thuật quảng cáo nào, cho dù phải trả với giá đắt nhất. Giống như ở Mỹ vừa rồi Trong trận cầu chung kết Football toàn nước Mỹ Mỗi quảng cáo trên ti-vi phải trả một triệu đô-la cho ba mươi giây. Quảng cáo thường đánh vào cảm xúc của khách hàng Để lèo lái và kiểm soát các cảm giác của khách hàng Chạy về với sản phẩm của họ. Việc của họ là họ phải làm, Các bạn là khách hàng Trước khi mua phải thận trọng. Chừng ấy cũng đủ cho các bạn hôm nay. Câu hỏi thứ 5. Thưa Thầy chúng con không phải là Đạo Phật nhưng chúng con nghĩ rằng Đạo Phật cũng là Đạo về lòng thương người. Vậy theo Thầy thì một người muốn có lòng thương người phải tu tập như thế nào? Trả lời : Quý vị không thể đọc cuốn Bible nhiều lần là có tình thương được Các bạn cũng không thể nói người hiểu rất rõ các kinh điển là có tình thương lớn. Thực tế các bạn cũng biết rất nhiều vị chức sắc cao cấp Trong nhiều tôn giáo bị cáo buộc tội hiếp dâm hay dụ dỗ trẻ con làm tình. Tại sao họ học nhiều, hiểu nhiều và thực hành nhiều những lời dạy trong kinh Mà sao họ lại mắc những trọng tội ấy. Nếu một người có tình thương lớn với con người thì không thể làm bậy được. Một chàng trai yêu chân thành một cô gái, Sẽ tôn trọng và gìn giữ cho cô gái ấy tất cả những gì quý giá. Tình thương phải xuất phát từ thực tiễn khổ đau, Mà người ấy đã trải qua và đã và đang chịu đựng. Tình thương tuyệt đối không từ sự học hỏi trong kinh sách. Nó đến từ trong cuộc sống đòi hỏi phải tự nguyện hy sinh.. Nói đến tình thương là nói đến sự tự nguyện hy sinh. Vậy muốn tu tập về tình thương thì nên tu tập từ sự hy sinh. Nghĩa là cho đúng lúc đúng chỗ, bình đẳng và vô tư. Bạn có thể tập đem của riêng của mình để giúp đỡ ai đó trong cơn hoạn nạn. Bạn cũng có thể tập thương người mà mình thành kiến với họ. Từ sự tập sẽ tiến dần đến thật. Bạn tập cầu nguyện cho họ được nhiều phước báu, Bạn mong cho họ thưc sự hơn mình, Bạn phải bỏ dần sự ích kỷ và thành kiến, Bạn phải cố gắng tìm vài điểm tốt của người để tôn trọng, Bạn cũng nên tìm những điểm đáng thương để thưc sự thương họ. Bạn cũng nhớ rằng, Trong tình thương không có lý lẽ, đúng sai, Trong tình thương không đòi hỏi sự đáp lại, Và nếu được, bạn cũng đừng làm ra vẻ cho người được thương Biết mình đang thương. Phải tập mỗi ngày và trên mọi đối tượng, kể cả với súc vật và cỏ cây. Cái gì cũng thương được. Từ tình thương sẽ giúp bạn tiến đến giác ngộ, khai mở tuệ nhãn Và lúc ấy bạn thực sự có sức mạnh tâm linh vô hình. Tôi cầu nguyện Nguồn sáng của Chư Phật, Tổ và Các Đấng Giác Ngộ Độ trì cho quý vị thành tựu viên mãn để đem công đức nầy hồi hướng Cho chúng sanh đang đau khổ. A-Di-Đà-Phật. Câu hỏi thứ 6: Thưa Thầy chúng con là những Phật tử thật sự muốn tu giải thoát nhưng không biết tu như thế nào cho mau giải thoát. Xin Thầy từ bi chỉ dạy. Trả lời : Nhân đây tôi nói một vấn đề rất quan trọng và rất tế nhị. Phật dạy, đau khổ tức niết bàn, hay phiền não tức bồ đề. Quý vị hiểu như thế nào? Chúng ta hãy liên tưởng đến đời sống thực tế để tìm ra câu trả lời tích cực nhất cho nhân loại. Phật không phải là người sống bằng trí tuệ do sự suy nghĩ hay tưởng tượng mà có. Phật rất thực tế vì thực tế cũng chính là đạo vậy. Ví trí tuệ như gạo thật trắng. Nó phải trải qua sự đau đớn trong cối. Cũng vậy, trí tuệ cũng phát sinh từ sự nhập thế. Chúng ta thấy rât rõ người nếm trải nhiều đau khổ hay bất hạnh trong đời thì thường có nhiều sự hiểu biết do thực tế cuộc sống đem lại cho họ. Mọi thứ trí tuệ hay sáng tạo đều từ sự đối mặt với thực tế mà nẩy sinh. Ta thử trở lại với những người đầu tiên của loài người để nghiên cứu sự phát triển trí tuệ của con người cho đến ngày nay. Chắc hẵn rằng tổ tiên đầu tiên của con người từ tâm hồn cho đến trí tuệ không thể phong phú như ngày nay được. Nhưng qua nhiều ngàn năm, qua nhiều sự giao tiếp và ứng xử với thiên nhiên và cộng đồng mà loài người mở mang tâm hồn và trí tuệ ngày càng to lớn (dĩ nhiên mọi thứ trong thế giới nầy đều mang hai mặt đối nghịch nhau). Ngay như trí tuệ khám phá ra tâm vô nhiễm hay bản chất thật của tâm con người mà́ Phật Thích Ca khám phá ra và tuyên bố thành Phật cũng là kết quả của một quá trình rất dài của sự giao tiếp và ứng xử của loài người. Trí tuệ nào giúp Ngài khám phá ra tâm vô lậu là trạng thái có sẵn nơi mỗi con người, trí tuệ ấy cũng là kết quả sự tiếp xúc và ứng xử của loài người trước đó. Nếu ai tự mình khám phá ra thực tế nầy thì cách ứng xử hay trí tuệ của người ấy cơ bản không khác đức Phật. Tôi đảm bảo như vậy. Mà chính Ngài cũng đã tuyên bố như vậy. Sự tuyên bố ấy là do lòng đại bi của Ngài được khai mở hoàn toàn. Nhưng sau đó những người theo Ngài hình thành các tổ chức để cùng nhau học hỏi theo Ngài chỉ công nhận lời tuyên bố ấy là của Ngài và rất ca ngợi đức hạnh của Ngài qua lời tuyên bố ấy. Nhưng nếu có vị nào đó đủ phước duyên tâm cũng đang nở hoa như Phật và muốn đem kinh nghiệm ấy cứu khổ cho chúng sanh thì sẽ bị mang hoạ vào thân bởi những người theo Phật một cách cực đoan. Ví dụ như Tổ Bồ Đề Đạt Ma bị hại tại Trung Quốc và sau nầy Lục Tổ Huệ Năng cũng phải trốn trong rừng hơn 15 năm vì “cái tội giác ngộ chân tâm”! Giác ngộ chân tâm, trí tuệ bừng sáng thì phải nói lên sự thật hay nhắc lại chân lý mà các Bậc Tiền Bối Tổ Sư đã chịu hy sinh trong quãng đường giác ngộ cứu khổ chúng sanh. Các vị ấy phải bị hoạ bởi những người gọi là “nội bộ cùng thầy” hoặc bị hoạ với sự thành kiến của chính quyền đương thời mà như chúng ta đã thấy qua các Tổ Sư Đại Trí Tuệ. Và đôi khi các vị ấy cũng phải mang hoạ bởi chính một vài học trò của mình! Không có vị Phật hay Tổ nào do ngồi thiền mà Đại trí tuệ khai mở cả. Ngày nay có nhiều người học rất nhiều kinh điển và đôi khi tìm nơi thanh vắng để tịnh tâm mà nghiên cứu kinh điển. Điều nầy cũng cần thiết vì có kinh thì cũng phải có người hiểu kinh để giảng giải nó ra. Nhưng chúng ta phải hiểu rằng những vị có việc làm đáng quý ấy có thể hiểu được một phần nhỏ trí tuệ của Tiền Nhân rồi nói lại một phần trí tuệ ấy cho nhiều người cùng tham khảo. Nhưng chắc chắn rằng trí tuệ ấy không phải của người nghiên cứu. Một người có học có thể nói rất đúng và rất hay về tư tưởng triết học của các triết gia nổi tiếng nhưng chúng ta phải hiểu rằng tư tưởng hay trí tuệ ấy không phải là của người nghiên cứu. Người nghiên cứu có thể có thứ trí tuệ khác của riêng họ. Nói đến giải thoát là nói đến trí tuệ. Giải thoát rất khác xa với tránh né. Ví dụ bạn sợ cưới vợ sẽ có nhiều khó khăn hay gian khổ mà bạn không làm sao chịu nổi nên bạn quyết định không lấy vợ. Đó là bạn né tránh một sự việc có thể gây khổ cho bạn. Tôi cần nhấn mạnh cho bạn hiểu rằng, né tránh chuyện gây ra đau khổ không phải là hạnh phúc. Nó khác xa hạnh phúc. Khi bạn né tránh những điều bạn không thích không phải là điều ấy đem lại cho bạn hạnh phúc. Hạnh phúc chính là niềm hân hoan đang nằm trong quá trình vận động tích cực cả thân tâm và tâm hồn của bạn. Trong sự đang vận động ấy tâm bạn bừng sáng và nhận ra điều gì đó lý thú không diễn tả được, không lý giải được, nó nằm ngoài mọi ảnh hưởng có tính vật chất và ngoài ảnh hưởng của tri thức. Tâm bừng sáng và nhận ra chính là sự xuất hiện một loại hiểu biết đưa bạn vào cõi hạnh phúc. Trạng thái nầy chính là sự giải thoát. Như vậy có thể có một cách nói khác, giải thoát xuất hiện ngay trong sự dấn thân có chủ đích hoặc không có chủ đích (do hoàn cảnh đem lại mà ta không tránh được). Hình thức cũng có thể làm cho tâm hồn con người bấn loạn mà đánh mất cơ hội nhận biết về giải thoát . Ví dụ như ngày xưa vua Đường Trung Quốc vào núi đảnh lễ Tổ Sư Đạt Ma, lúc ấy vì muốn phá tâm chấp và tri thức đời thường của vị vua nên Tổ đội chiếc dép trên đầu ngồi chờ cho vua Đường đến đãnh lễ. Nhưng vì chưa đủ phước duyên khai ngộ nên vua Đường đã đem lòng khinh thường Tổ và chỉ muốn Tổ công nhận thành tích hính thức của mình là lập nhiều chùa, nuôi nhiều tăng. Nhưng thêm một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt, Tổ đã bác bỏ các thứ công đức giả tạo ấy nên vua Đường nghe lời vị Đại Sư Tây Tạng, đang làm Quốc Sư, ra tay hại chết Bồ Đề Đạt Ma. Lại cũng có cách nói nữa về sự giải thoát. Đó là nói sự giải thoát của tâm khỏi mọi trói buộc bởi ngoại cảnh và thế giới tâm tưởng của mình. Như vậy thực hành giải thoát là tập ngay trong sự bất ổn hay biến đổi liên tục của cuộc sống. Tập sống giải thoát chứ không phải là né điều mình không muốn. Ví dụ cha mẹ dạy con cái mà con cái không chịu nghe lời. Như vậy cha mẹ phải đau khổ và chết dần chết mòn vì sự không nghe lời của con cái. Thông thường cha mẹ phải sống trong đau khổ, có khi trọn đời hoặc cũng có khi cha mẹ từ con bằng nhiều cách. Tuy từ con, nhưng lòng vẫn đau khổ muôn phần vì con chính là nắm ruột của mình. Đây là trường hợp đặc biệt để tập sống giải thoát. Cha mẹ đang đau khổ vì chưa giải thoát khỏi sự thất vọng, chưa giải thoát khỏi các khuôn khổ xã hội hình thành lâu đời. Muốn con mình thành bác sĩ mà nó không nghe lại đi học vẽ! Muốn giải thoát khỏi đau khổ nầy thì phải có trí tuệ đặc biệt xuất hiện. Trí tuệ nầy sẽ giúp bạn bớt khổ đau. Ví dụ bạn đem khả năng nhìn thấy của tâm bạn để nhìn thấy toàn bộ một cuộc đời chứ đừng dùng thứ trí tuệ chỉ nhìn thấy có một khoản ngắn chừng vài ba năm. Bạn tìm nơi thanh vắng bình tâm nhìn hết diễn biến cuộc sống, lúc ấy bạn sẽ nhận ra nhiều điều thú vị rằng bản chất của tất cả mọi việc đều luôn biến đổi mà chúng ta không thể nào hiểu được chuyện ngày mai. Chúng ta nhìn kỹ sẽ hiểu rằng khó mà nói cái gì là đúng và hoàn hảo được. Khi bạn hiểu ngày càng rõ bản chất của cuộc đời thì bạn bắt đầu bình tĩnh. Rồi bạn tiếp tục giữ sự hiểu biết nầy (hiểu bản chất của tâm, của các hoàn cảnh và của cả cuộc đời) thì tâm bạn sẽ mỗi ngày sáng hơn và nó sẽ dẫn bạn tới thế giới của yêu thương, dũng cảm, và bình tĩnh, minh mẫn. Bạn sẽ bớt khổ và hoàn cảnh chắc chắn sẽ thay đổi ít nhiều theo sự thay đổi kỳ diệu đang xãy ra trong tâm bạn và hãy giữ sự biến đổi kỳ dịu nầy. Bây giờ bạn có thể tập từ dễ đến khó mỗi ngày trong cuộc sống. Sự tâp nầy có thể làm bạn khó chịu hơn là đến mua vui những nơi mà bạn thường làm mỗi ngày trước đây như tìm người nói chuyện để được an ủi hoặc đến nhà thờ, chùa nghe thuyết giảng, hoặc tụng một hồi kinh. Những việc ấy cũng có thể phần nào xoa dịu cơn đau cho bạn nhưng bạn phải biết rằng bạn đang tìm mọi con đường để né tránh khổ đau hay né tránh một thưc tế không thể né tránh. Bạn tập như vầy : Tự mình quán chiếu lại các sự thèm muốn trong tâm mình. Quán chiếu lại toàn bộ lịch sử tư tưởng của mình từ nhỏ cho đến bây giờ. Trong mỗi thời kỳ của cuộc đời thứ tư tưởng hay quan niệm, hay thèm muốn nào dẫn dắt hoạt động của mình. Hãy xem chúng sinh như thế nào, sống như thế nào và chết như thế nào. Xem chúng dẫn dắt, sai khiến và hành hạ bạn như thế nào (tới đây có thể bạn sẽ xuất hiện một cảm giác lạ là bạn bắt đầu thương bạn một cách đặc biệt mà bạn chưa từng biết bao giờ). Khi thấy chúng thật rõ thì biết rằng chúng giống như đã chết đi nhưng kỳ thật đang nằm đâu đó để chờ đủ nhân duyên sẽ khôi phục lại. Sau đó bạn tự hỏi rằng mình có thể bỏ nó được không. Nếu thấy rằng mình không thể bỏ nó được, ví dụ như mình đang thèm hút thuốc mà không thể bỏ thèm được thì biết rằng không thể có giải thoát xảy ra cho mình được. Nhưng nếu dùng ý chí và bỏ được thì lúc ấy tin rằng mình có thể tiến tới sống giải thoát được. Sau đó có thể vì yêu cầu ứng xử mà phải hút chút đỉnh nhưng không phải hút do sự quá thèm, thì biết rằng mình thành công. Như vậy bài tập đầu tiên là tập bỏ dần các sự thèm khát. Chỗ nầy cần chú ý : Khi ta ăn là do đói, cơ thể có nhu cầu ăn thì ta cứ ăn trong sự minh mẫn bảo đảm sức khoẻ, nhưng khi không đói mà thèm ăn rồi cứ thoả mãn chuyện thèm ăn : Ăn do thèm khát mà ăn là ăn trong sự trói buộc, còn ăn do nhu cầu tự nhiên của thân thể mà ăn là ăn trong sự giải thoát. Không phải giải thoát trong ăn uống là né tránh không ăn. Như vậy cũng tạm đủ cho các bạn tập ban đầu rồi. Tạm biệt. Đạo Sư Duy Tuệ Cập nhật :