Ảnh hưởng của Voltaire và Jean-Jacques Rousseau

Bữa Cơm Chiều Ajaccio (tiếp theo) -Napoléon, trong thời kỳ từ 10 tuổi đến 15-16 tuổi ông học tại các trường quân đội thì nhận thức của ông hay cái nhìn của ông thay đổi mạnh mẽ. Cái nhìn của ông về xã hội, về tôn giáo, về hình thức và thể chế cai trị, cũng như con người từ thực tế trực giác nhiều hơn hay từ sự ảnh hưởng nào khác vào cái đầu của mình? -ABA thân mến của tôi ơi! Quả thật khi mà lũ trẻ cùng học trong trường quân sự đầu tiên đã đố kị và coi khinh rồi chọc ghẹo tôi đã làm cho tôi cụt hứng về chính mình. Tuy nhiên tôi không bị tự ti mặc cảm, không thấy tủi thân, mà ngược lại nó làm cho tôi hình thành những cảm niệm trong đầu từ đơn giản đến phức tạp. Từ đó tôi bắt đầu thu mình và tìm đọc về lịch sử Corse và sau đó là những tác phẩm của Voltaire và Jean-Jaques Rousseau. Hai vị nầy cũng chỉ mới qua đời trước cách mạng 1789 nên cái nhìn của họ cũng gần như những gì tôi chứng kiến lúc bấy giờ. Những cái nhìn ấy cũng gây cho đầu óc tôi nhiều cảm niệm và hình ảnh càng phức tạp hơn. Và sự phức tạp nầy làm cho đầu óc tôi cũng bắt đầu đi vào giai đoạn suy luận nhiều hơn. Cũng vì vậy mà phải nói rằng trong đầu óc tôi có một thế giới nào đó đang bắt đầu hình thành trong trí tưởng tượng của mình. -Điều gì làm ông ấn tượng nhất trong các tác phẩm ấy? Những kết luận của các ông ấy theo cách nhìn của họ về xã hội, tôn giáo, giáo dục, chính trị...nó có làm cho ông tin theo đến nổi ông xét thấy chỉ cần thực hiện theo họ là đủ rồi chứ không cần gì phải tư duy hay sáng tạo thêm từ những ý niệm phúc tạp của mình? -Thưa ông bạn ABA của tôi ơi! Nói thật lòng rằng tôi chỉ tin vào sức mạnh quyết đoán của mình, tin vào bản lĩnh hay sự dũng mãnh của mình với một sức mạnh vũ lực thông qua quân đội hơn là tin vào tư tưởng, trí tuệ hay lý trí của họ. Tôi cho rằng sự thông minh, tư tưởng tiến bộ, trí tuệ và lý trí gì đó của họ cũng chẳng đem lại sự thay đổi gì đáng kể cho xã hội loài người được quyền sống công bằng, bình đẳng, tự do hạnh phúc một cách tự nhiên nhất, nếu không muốn nói rằng những thứ ấy hoặc chỉ để làm tranh treo tường, hoặc có khi nó còn tác dụng xấu hơn cho quyền sống tự nhiên của con người. Bởi vì lý trí hay trí tuệ kiểu của họ hay kiểu "khoa học" cho đến tận bấy giờ thì số đông con người vẫn không thể thực hiện quyền sống tự nhiên của mình đầy đủ. Máu vẫn cứ đổ, giáo hội Ki-Tô vẫn lợi dụng và can thiệp vào quyền sống tự nhiên, trong đó có quyền chọn cho mình một con đường cứu rỗi tâm linh của quần chúng. Quần chúng gần như bắt buộc phải tin vào một đấng cứu rỗi! Kẻ cai trị thì đầy tham lam ích kỷ, còn dân chúng thì phần đông mê tín và ngu dốt như Voltaire đã thấy và chỉ ra trong một số tác phẩm của ông. Về đạo Ki-Tô, mặc dù Voltaire không mấy thiện cảm và đã dùng lời lẽ mạnh mẽ để lên án như trong thư Voltaire gửi vua Friedrich II của Phổ, ngày 5 tháng 1 năm 1767 rằng: "Ki-Tô giáo là tôn giáo lố bịch nhất, vô lý nhất và đẫm máu nhất làm nhiễm độc thế giới." Nhưng tôi lại thấy khác hơn và muốn buộc giáo hội thực hiện việc dạy đạo đức cho tín đồ hơn là nói những giáo điều củ rích. Dạy cho họ biết bao dung với nhau hơn là cứ sống ích kỉ cho riêng mình rồi cứ nói tình yêu chung chung mơ hồ với thượng đế. Tôi cho rằng con người cần tình thương và bao dung với nhau chứ chẳng có thượng đế nào cần tình thương cả, nếu cứ cho rằng thượng đế là có thật. Điều ảnh hưởng duy nhất của tôi từ những tác phẩm của họ là giúp cho Trí Thấy của tôi rõ ràng hơn, trực giác hơn, bớt mơ hồ do cảm xúc đem đến hơn. Này Napo. tôi muốn trở lại một vấn đề khó nói, đó là tình yêu của ông. Nhưng lần nầy tôi không nói về tình yêu mà nói về sức mạnh của tình yêu. Giả định rằng hay cứ coi ông là một anh hùng đi, thì sức mạnh của tình yêu nơi một anh hùng như ông được thể hiện như thế nào với người mình yêu và với xứ sở mình yêu? Thật là tế nhị phải nói điều nầy ABA ạ. Tôi có nhận thức về tình cảm của mình với người tôi yêu là Joséphine và dĩ nhiên là cả Corse lẫn Pháp nữa. Tôi biết là vậy nhưng nhận thức về sức mạnh của tình yêu thì đây là lần đầu tiên tôi được đánh thức. Một cách thân tình nhất, khi nào thì ông gọi tên Corse, Pháp và Joséphine? Đối với Corse và Pháp, mãi đến khi sắp rời bỏ xác thân tôi mới gọi đến Corse, sông Seine và Pháp trong trạng thái cảm xúc mãnh liệt sâu thẳm và đầy đủ hiểu biết của mình. Còn đối với Joséphine thì thế nào. Tôi chỉ gọi tên nàng khi chúng tôi đang ân ái và một lần cuối cùng trước khi rời bỏ thế giới loài người! Ajaccio, 4.8.15 (Còn tiếp) ABA

Đăng lần đầu trên fanpage Facebook ngày 04.08.2015