Một Nét Văn Hóa Của Hành Giả Minh Triết

(Đạo sư Duy Tuệ thuyết giảng ngày 21 tháng 11 năm 2009) Quý vị hiền giả Minh Triết hãy thấy rằng các đồng đạo khác đều là bậc đạo sư, là minh sư, là thầy dạy của mình. Đó là giá trị rất lớn. Phải tập nó thành một nét văn hóa của hành giả minh triết trong gia đình minh triết. Do đó, quý vị phải cầu nguyện cho người khác thăng tiến hơn mình và luôn luôn tìm những điểm hay của người khác để học, để rút kinh nghiệm. Không ít thì nhiều, người này cũng là minh sư, đạo sư cho người khác. Không ít thì nhiều, đều phải có tính chất đó. Điều đó là dứt khoát và rất quan trọng. Quý vị phải thấy hướng như vậy chứ đừng thấy mình hay hơn người khác rồi đánh giá người khác. Đặc biệt là tấm lòng rộng lượng, thể hiện qua ngôn ngữ, qua cách nói chuyện, qua cư xử của mình. Không có đầu óc rộng lượng là không được. Hở một chút là bắt bẻ, để ý, hở một chút là để trong đầu trong óc, hở một chút là nói xiên nói xỏ là không được. Và toàn bộ những chữ quý vị viết trong chat room trên skype cũng phải được kiểm soát lại PAGE 1hết. Người nào dùng những chữ mang tính chất mập mờ để nói xấu ai đó, bất kể người đó là ai, trong hay ngoài đồng đạo, hay những chữ nghĩa nào để chứng tỏ ta đây là người cao siêu và có vẻ để phê bình ai đó thì đều phải gỡ bỏ xuống hết. Bởi vì khi người ta nhìn vào, người ta biết rằng người này là người dốt nát, kém văn hóa, chứ không phải người này là người có trí tuệ. Chắc chắn như vậy! Vì vậy phải kiểm tra và gỡ bỏ xuống hết những câu gì mang tính chất như vậy. Hoặc những câu thơ mang tính chất trữ tình lãng mạn theo kiểu người đời bình thường cũng phải được gỡ bỏ xuống hết. Điều đó không hay ho gì. Nó nói lên đầu óc hết sức nghèo nàn, nghèo đến mức không ai có thể nghèo hơn. Tự mình vạch sự nghèo nàn của mình. Một nội dung quan trọng khác là mỗi hành giả minh triết phải nghiêm túc, khiêm nhường nghiên cứu bài giảng của thầy, rồi phân tích, lý giải, trình bày những trải nghiệm, áp dụng của mình. Bởi vì những bài thầy giảng là những bức hình thầy chụp bên trong sâu thẳm nội tâm con người. Anh phải đem những cái đó ra để bình luận. Chứ không phải ngẫu hứng lên sáng tác rồi anh chứng minh là anh hay. Anh phải đem những lời thầy nói chuyện ra bình luận, nói là bình luận lời thầy, nhưng thật ra là phân tích những bức ảnh thầy đã chụp từ sâu thẳm tâm hồn con người, để từ đó mới làm vỡ ra hết những gì cản trở tâm hồn và đầu óc. Anh thấy mình có sự thay đổi là đúng. Anh thấy rằng những năng lực vô hình trong đầu óc mình thật sự siêu việt là đúng. Nhưng nếu anh thấy anh hay thì là trật lấc. Anh hay ở chỗ nào mà hay. Cái nào là anh mà anh nói anh hay. Anh chính là cái sự thấy, mà anh lại hiểu lầm là anh thấy anh hay. Nó rất là nguy hiểm, rất dễ dẫn mình đi tới khái niệm, suy nghĩ của mình, dễ dẫn tới sự hiểu nhầm. Hành giả minh triết phải tập đem những bài của thầy ra để phân tích, chiếu rọi lại những hình ảnh bên trong sâu thẳm tâm hồn mình do thầy chụp và đưa ra. Còn nếu không làm như vậy mà tự sáng tác ra, là anh đang bị dẫn dắt bởi bản ngã. Rất dễ bị lầm lẫn. Anh phải tả chân mọi sự chứ không tự mình sáng tác được. Ví dụ, anh tả cây xoài thì nói rõ đó là cây xoài, gốc xoài như vậy, lá xoài hình dáng như vậy, nó mọc như vậy, có nhiều loại xoài vị ngọt vị chua như vậy… Anh phải tả chân như vậy chứ không được tự sáng tác hay tưởng tượng về cây xoài. Quý vị phải thảo luận trở lại về những giới hạn của mình, khám phá những giới hạn của mình. Quý vị phải đi sâu vào thảo luận các hiện tượng của bản ngã, của cái tôi. Tôi phải thế này, tôi phải thế kia. Tôi phải giữ cái này, phải vứt bỏ, phải thay đổi cái kia. Phải cố gắng phân tích về cái tôi. Cái tôi không có xấu tốt. cái sự cản trở cái tôi rất vô hình, tế nhị và khó nhận biết. Cái sự cản trở của cái tôi nó rất vô hình, rất tế nhị. Phải thấy sự cản trở của nó đối với năng lực toàn diện vô hình màu nhiệm của đầu óc. Mình không nói là cái tôi là nhục nhã, cái tôi đáng ghét hay đáng phỉ báng. Nói như vậy là không đúng. Chứ mình không nói cái tôi mày lớn quá, cái tôi của mày thật đáng ghét, đáng phỉ báng. Nói như vậy là không được. Đem cái tôi ra để nhận biết rằng nó rất vô hình, rất khó nhận biết, rất khó hiểu, nó biến hóa vô lượng. Nhưng cái tôi nó cản trở năng lực vô biên của đầu óc. Cái biến dạng của bản ngã rất là khủng khiếp. Từ bên này nó nhảy sang bên kia, từ bên kia nó nhảy sang bên nọ, lung tung và không thể nhận biết được. Nó như là một đám virus đủ thứ kiểu. Nó mất bên này thì nó hiện bên kia. Nó mất bên kia thì nó hiện bên nọ. Và mặt tiêu cực của nó là nó hạn chế, cản trở sự khám phá và tuôn chảy khả năng vô tận của đầu óc, làm cho chúng ta trở thành những con người ích kỷ, nhỏ bé, con người nhìn thấy không cởi mở được. Nó cột con người mình ghê gớm, không cởi mở được. Quý vị phải thảo luận đi sâu vào cái đó. Làm sao phải giữ cho gia đình minh triết sao cho hễ nói đến hành giả minh triết là phải xứng đáng. Hiền giả minh triết không nói xiên nói xỏ người khác, hay phê bình chê bai, đánh giá chủ quan người khác. Hành giả minh triết luôn luôn thấy mình và phê phán mình. Hành giả minh triết trị minh là chính, kiểm soát mình, làm cho mình chuyển hóa là chính. Chứ không phải hành giả minh triết là đi trị người, kiểm soát người khác. Không phải áp đặt, nói xiên nói xỏ người khác, không phải là tức giận và đè bẹp người khác. Luôn luôn khám phá mình. Tự mình thấy những điều hay để phát huy, khám phá những điều dở của mình để xóa bỏ những cái gì cần xóa bỏ, để cho cái mới có thể mọc lên và phát triển. Trong vườn cây của mình, mình không nhổ bỏ những cây độc thì nó sẽ chiếm hết vườn, không cho những cây tốt mọc. Hành giả minh triết phải thường xuyên kiểm soát nhổ bỏ những cây độc, cỏ độc trong khu vườn tâm của mình. Chứ không phải nhìn vào vườn cây người khác, phủ bóng lên, nói những điều bất lợi, gây bất đoàn kết. Điều này là phải triệt tiêu trong gia đình minh triết. Mỗi người phải tự làm cỏ, tự dọn vườn của mình. Những lời anh nói ra phải chứng minh là anh đang dọn vườn, đang làm cỏ, đang trồng lại cây trong khu vườn tâm của mình. Chứ không phải anh nhòm ngó và nhận xét về vườn người khác. Anh phải lo coi sóc cái vườn của mình. Anh không làm việc đó thì làm sao anh có thể có một ngôi nhà đẹp, một khu vườn đẹp được. Vườn anh thì anh bỏ, mà anh lại đi sang nhà hàng xóm, ngó vào vườn của người ta. Anh ngó qua liếc lại, khen thì không thấy mà chỉ thấy chê. Điều đó chẳng có lợi gì hết, chẳng có lợi cho mình mà cũng chẳng có lợi gì cho người khác. Chẳng những đồng đạo mà những người bên ngoài cũng là minh sư và đạo sư của mình. Anh có nghiêm khắc với chính mình thì mới nhanh chóng trưởng thành được. Còn khi mà anh cho là anh hay thì xong rồi, coi như vườn nhà anh cỏ mọc đầy vì anh không chịu đổ mồ hôi, sôi nước mắt để chăm sóc khu vườn của mình. Nhiều vấn đề lắm, nhưng cần tập trung giải quyết đầu óc ích kỷ. Anh vô trách nhiệm với chính anh mà anh lại thường ngó sang vườn người khác để có ý kiến về vườn người khác. Mỗi hành giả minh triết phải thật xứng đáng. Coi như đó là một giấc mơ và phải biến giấc mơ đó thành sự thật. Thà rằng gia đình minh triết có ít người, nhưng mỗi người là một nguồn ánh sáng đang tỏa ra. Thà ít người, còn hơn có nhiều người mà toàn như bóng đèn không chiếu sáng được. Phải làm như vậy thì mỗi người mới thật sự trưởng thành được. Chứ nếu không cái tính xấu sẽ tiêm nhiễm vào gia đình minh triết. Cả một quá trình lịch sử trong kinh sách mình đã thấy nó hạn chế như thế nào rồi. Thời đại bây giờ là thời đại rất tạo điều kiện để mỗi người phát triển ánh sáng của mình. Cố gắng, mỗi người phải cởi mở, chân thật với nhau. Không dấu dốt, không ngại nói mình dở. Mình có hạn chế gì thì cứ nói thẳng với nhau hết, không giấu gì hết. Mình công khai ra hết thì người mình mới mạnh được. Mình càng dấu chừng nào thì yếu chừng nấy. Nói tóm lại, sự thấy và cung cách cư xử tích cực như nêu trên là một điểm nhân cách của hiền giả minh triết. Hành giả Minh Triết lấy nhân cách làm sự nghiệp trong đời, không lấy thành tựu hữu tướng làm sự nghiệp. Duy Tuệ