Gửi Các Đệ tử
California, 24/7/2006
(Thầy gửi bài tóm lược nói chuyện với bác sĩ Bình
để các đệ tử cùng tham khảo.)
Hôm nay ngày 24/7/2006, Bình từ Việt Nam điện thoại thăm Thầy nhân kỷ niệm ngày tái sanh của Đạo Sư Duy-Tuệ 26/7. Trong cuộc nói chuyện dài hơn một giờ, Thầy đã nói với Bình về chữ TU theo con đường của Phật.
Thầy nói như thế nầy, “Tu là cố gắng tìm một chỗ trong tâm sao cho chính nơi đó ta có cái nhìn chân xác về thân phận của chính mình”. Có thể dùng ý nghĩa chính của bài Kinh Bát Nhã Tâm để làm một ví dụ.
Mục đích của TU là vượt qua khổ nạn và hưởng hạnh phúc cảnh giới niết bàn. Ngay trong phần mở đầu mà cũng là phần chính của kinh nói rằng, “Quán Tự Tại Bồ tát hành thâm bát nhã ba-la-mật-đa thời chiếu kiến ngủ uẩn giai không vượt nhất thiết khổ ách.”
Như vậy chúng ta cố gắng làm như Bồ tát Tự tại, tức từ tâm bát nhã nhìn vào thân phận của mình từ thân đến tâm thì sẽ vượt khỏi khổ đau hưởng được hạnh phúc của niết bàn.
Để dễ hiểu điều khó hiểu nầy, Thầy chỉ ra rằng hãy là người lớn với cái nhìn của tâm bé thơ hai tháng tuổi thì cũng vượt qua khổ nạn để hưởng an lạc niết bàn.
Thầy nhắc cho Bình biết là phần lớn nhiều người hiểu rằng cứ phân tích ngủ uần sắc thọ tưởng hành thức thấy chúng không thật có ngã riêng nên biết rằng ngủ uẩn là giả tạm, do vậy mà không chấp ngã và không khổ đau. Nói như vậy cũng được một phần nhưng làm sao để mọi người có thể hiểu và chấp nhận tư tưởng vô ngã trong kinh nầy.
Cũng có nhiều vị giáo sư khá nổi tiếng trên thế giới người Việt Nam như GS Trần Văn Giàu nói với Thầy rằng “Nếu hiểu vô ngã là không có cái ta thật thì ai ăn, ai mặc, ai làm việc, ai cảm xúc v.v... Nhưng nếu nói có ta thật thì lại chấp vào đó mà lo cho cá nhân mình không biết đâu là cho đủ.”
Còn văn hóa bên Mỹ là nền giáo dục Mỹ chủ trương rèn luyện mỗi người thành những anh hùng cá nhân. Họ học hành và rèn luyện cho cá nhân họ thành người "professional" là để cho chính họ chứ không phải cho tổ quốc, gia đình hay tôn giáo. Họ hoàn toàn bảo vệ tối đa quyền tự do cá nhân và luôn luôn đề cao cá nhân. Do vậy họ khó chấp nhận tinh thần của kinh bát nhã phủ nhận về việc đề cao NGÃ.
Thật ra Kinh không đề cập vào chuyện NGÃ hay VÔ NGÃ mà Kinh nói về tâm bát nhã, tức trạng thái tâm vô tư hồn nhiên, vô nhiễm hay tâm không nhuộm màu kiến thức. Việc khó hiểu nên cứ lấy một ví dụ như vầy : hãy dùng hai bàn tay không để sử dụng được vô lượng dụng cụ trong cuộc sống. Khi ai hỏi mình tâm bát nhã là thế nào thì giơ hai bàn tay tróng lên rồi nắm mở, nắm mở rồi cười.
Hãy ở trạng thái tâm bát nhã mà nhìn cho rõ thân và các trạng thái sinh diệt khác của tâm để tùy nghi mà dụng chúng, không nói NGÃ hay VÔ NGÃ làm gì.
Đến đây Bình mới thốt lên rằng, “Cách đây gần ba năm Thầy có cho con một bài kệ ấn tâm tại Tp. Madison, Wisconsin trong một tiệm bánh nổi tiếng của một khu siêu thị lớn. Bình nói là :
Bánh vẫn ngon
Cà phê vẫn đắng
Người vẫn đông
Đèn vẫn sáng.
Qua bao năm tháng suy gẫm mãi mà con không hiểu được. Nay con tỏ ngộ rồi. Con xin đa tạ công đức của Thầy.”
Thầy tóm lược lại nhửng nét chính như trên để các đệ tử chưa nghe có dịp tham khảo.
A-Di-Đà-Phật.
Thầy.