Tu là gì ?
Thầy Gửi Phật-Tuệ, Norway
Qua nhiều lần điện đàm với Thầy, đệ tử thường quan tâm đến vấn đề cách tu cá nhân làm sao cho có hiệu quả trong một đời. Hôm nay nhân dịp có một số phật tử ở thành phố Orlando, tiểu bang Florida mời Thầy về thăm và thuyết giảng cho gia đình của họ, Thầy tóm tắt các nội dung chính để đệ tử tham học. Thầy cũng nói thêm về cách trình bày bài nầy để đệ tử hiểu thêm sự màu nhiệm của sự trao truyền chân lý. Đề tài nầy Thầy muốn trả lời cho đệ tử lâu rồi nhưng rất khó trình bày sao cho dễ hiểu. Do vậy Thầy khởi sự thuyết giảng từ thành phố Orlando, Floria và trở về Califonia Thầy thiền định ba buổi sáng tinh mơ trên bờ biển Laguna Beach, California để nhờ đến Chư Thiên hướng dẫn cách truyền đạt cho dễ hiểu về một nội dung thuộc chân lý khó hiểu. Sau ba sáng thiền định, bây giờ Thầy có thể tạm trình bày tóm tắt các ý chính và Thầy tin rằng đệ tử sẽ nhận ra được điều cốt tủy mà thầy muốn truyền đạt.
Nói về vấn đề tu của người VN nói chung và những phật tử VN nói riêng rất nhiệt tình. Tuy nhiên chúng ta cũng phải thấy rõ rằng hầu hết những người có lòng đến chùa hay các nhà thờ để gọi là “tu” gần như chẵng biết kết quả tu của mình như thế nào. Cứ hết tháng nầy rồi tháng nọ, hết năm nầy rồi năm nọ gần như cả đời mình như vậy, nhưng ít khi nhìn lại mình đã được gì và mất gì.
Nói tóm lại, người có tâm muốn tu và đã tu không hiểu rằng mình chưa bao giờ đặt ra các câu hỏi thật rõ ràng cho chính việc gọi là tu của mình bao gồm năm điểm dưới đây:
1/Tại sao mình phải chọn một giáo lý để tu tập?
2/Giáo lý nào thì phù hợp với mình nhất và thực tế nhất cho cuộc sống của mình hàng ngày?
3/Giáo lý ấy có giúp mình giải quyết hai vấn đề cụ thể và trọng đại của đời mình là: giải tỏa những điều mình chưa vừa ý trong lúc đang sống và đón nhận một cái chết không hoãn loạn?
4/Khi mình thấy giáo lý ấy có khả năng giải quyết được hai vấn đề trên rồi, thì vấn đề còn lại là cách ứng dụng giáo lý ấy như thế nào hàng ngày?
5/Cuối cùng là qua bao nhiêu năm tháng ứng dụng mình có thấy được kết quả gì không?
Nếu có thì kết quả ấy có ảnh hưởng tốt cho cộng đồng chung quanh mình không? Còn nếu không thì có nên duy trì mãi tình trạng vô vọng đó hay phải tìm cách điều chỉnh hay thay đổi phương pháp ứng dụng để có kết quả cụ thể?
Để trả lời những câu hỏi trên, người học và ứng dụng các giáo lý mang tinh chân lý cần nhận rõ bốn điều quan trọng liên quan mật thiết đến tất cả sinh mạng của con người. Mục đích của việc tu là dùng chính bốn khả năng có sẵn được nêu dười đây để làm cho nó ngày càng thăng hoa hơn. Chỉ có vậy thôi chứ không có mục đích gì khác đâu.
Bốn khả năng đang có sẵn bao gốm:
a-khả năng thứ nhất là nhìn thấy bản chất thật hay sự thật nơi chính thân xác và tâm hồn ta và những thực tế chung quanh ta.
b-khả năng thứ hai là sáng tạo các cách ứng xử phù hợp với những thực tế ấy sao cho mình cảm thấy ổn thỏa nhất, bình an nhất.
c-khả năng thứ ba là học tập để có những tri thức cần cho sự tồn tại của con người.
d-khả năng thứ tư là phát triển ý chí. Đây là phương tiện mạnh mẽ nhất để thực hiện các khả năng trên. Nếu không có ý chí thì chẳng nên việc gì.
Thực tập giáo lý sẽ giúp chúng ta phát triển bốn khả năng nầy. Đó là lý do tại sao con người cần đến việc lựa chọn giáo lý để tu tập. Khi bốn khả năng nầy phát triển thì câu hỏi thứ ba ở trên được giải quyết: sống hạnh phúc và chết bình yên.
Về vấn đề lựa chọn giáo lý rất tế nhị và không dễ. Có thể chọn giáo lý trong Phật Giáo, Thiên Chúa Giáo, Ấn Độ Giáo, Hồi Giáo hay Do-Thái Giáo vân vân. Hoặc đôi khi có người không thích mất thì giờ với tôn giáo thì họ tự chọn một triết lý sống của một bậc giác ngộ nào đó mà họ thấy phù hợp để giúp cho họ có cái nhìn về cuộc đời và con người cùng với cách ứng xử mà họ cảm thấy an vui là được rồi. Chúng ta không nên cực đoan nói rằng giáo lý nào đó là số một, là đúng còn các giáo lý khác là sai hay là thấp kém.
Trong việc chọn giáo lý để tu học và soi đường cho tâm chúng ta cần chú ý những nội dung như sau:
-Giáo lý ấy giúp con người ngày càng thông minh hơn để con người sử dụng thông minh vượt qua những nỗi đau buồn, tăng cường hạnh phúc cá nhân.
-Giáo lý ấy giúp con người thấy rõ vai trò làm người, bổn phận làm người, nhân cách làm người của chính mình bao gồm lòng tự trọng, tôn trọng hạnh phúc người khác, cư xử bình đẵng và hòa bình, siêng năng làm việc và không gây xung đột với người khác.
-Giáo lý ấy phải tôn trọng mạng sống của người khác, tôn trọng quy luật của thiên nhiên hay tạo hóa, không hủy hoại môi trường vì quyền lợi riêng tư.
-Giáo lý ấy không kích thích lòng ham muốn cá nhân ích kỹ, không kích thích sư hơn thua và chiến tranh, không kích động tinh thần cực đoan mù quáng.
-Giáo lý ấy không tự tôn vinh mình và coi thường người khác.
-Giáo lý ấy chỉ giúp con người soi thấy rõ thực tế để từ thực tế đòi hỏi mà có những trí tuệ ứng xử phù hợp.
-Giáo lý ấy tự nó nhắc nhỡ người đang sử dụng đừng bị chính giáo lý nầy biến thành nô lệ cho giáo lý và trở thành người mưu mô xảo quyệt để thiết lập một quyền lực ảo mộng điên đảo chà đạp lên nhân phẩm và mạng sống con người.
-Giáo lý ấy phải thực sự đưa con người ra khỏi sự sợ hải do biết rõ nguồn gốc dẫn đến cái sợ.
-Giáo lý ấy tuyệt nhiên không có sự phân biệt đối xử giữa người với người và giữa người với thế giới chung quanh trong cùng môi trường sống giống nhau.
-Giáo lý ấy giúp cho con người hoàn toàn được tự do trong tư tưởng, trong suy nghĩ do nhận thức được rằng bản chất của tinh thần là hoàn toàn tự do.
Loại giáo lý ấy giúp cho con người có một cái nhìn thật rõ ràng về mình và những gì chung quanh mình. Mình nhìn mình như thế nào? Nhìn người thân mình như thế nào? Nhìn sự nghiệp như thế nào? Nhìn sự thành công và thất bại như thế nào? Nhìn danh vọng và địa vị trong xã hội như thế nào? Nhìn tài sản của mình và của người như thế nào? Nhìn sự nghèo và giàu như thế nào cho đúng? Nhìn tuổi thơ, tuổi trẻ, trung niên, già bệnh như thế nào? Nhìn tình yêu nam nữ và tình chồng vợ như thế nào? Nhìn sự cô đơn như thế nào cho đúng? Nhìn sự sống và sự chết, nhìn nhân quả, nhìn nghiệp chướng, nhìn sự siêu thăng tịnh độ như thế nào cho đúng như thật?
Ngoài ra còn phải nhìn sự tu hành của mình như thế nào cho đúng? Nhìn Phật, Thánh, Thượng Đế, Chúa, Ma, Quỹ Sa-tăng, Tu sĩ, Nhà thờ, Chùa, và các hình thức khác như áo mão, nghi lễ tôn giáo như thế nào cho đúng?
Nếu nhìn đúng thì sẽ có cách ứng xử đúng và tất nhiên cái nhìn đúng, cách ứng xử đúng sẽ giúp chúng ta bình yên và hạnh phúc. Thầy tạm gọi là Giáo Lý Nhìn Mọi Việc Từ Tâm Vô Nhiễm Để Thấy Đúng Như Thật.
Chú ý rằng: nhìn đúng chứ không phải hiểu biết đúng. Hai chuyện nầy rất khác nhau.
Làm sao để nhìn đúng về mình và thế giới chung quanh mình? Điều nầy không dễ dàng chút nào. Thầy không chỉ ra rằng thế nào là nhìn đúng. Mà Thầy chỉ ra rằng đệ tử sẽ tự hiểu thế nào là tự mình nhìn đúng chứ không phải kinh sách nào dạy mình cái gì là nhìn đúng. Nếu đệ tử đem kinh sách ra đọc hay nghe vị thầy nào đó giảng rằng như thế nầy hay thế kia gọi là nhìn đúng thì đệ tử suốt kiếp nầy đến kiếp khác không bao giờ có cái nhìn đúng cả. Tự mình phải tự tin và tự khẳng định rằng theo kinh nghiệm hạnh phúc do cái nhìn mình có đã đem lại cho mình bình an và hạnh phúc thật sự nên chính đệ tử khẳng định cái nhìn của đệ tử là nhìn đúng.
Nói tóm lại, thầy chỉ hướng dẫn cho đệ tử đứng chỗ nào thì sẽ có cái nhìn đúng và tự mình dám khẳng định là đúng vì nó đem lại cho chính mình một sự thay đổi kiếp sống thật sự hạnh phúc. Cũng đừng nghe người ta nói rằng phải như thế nọ thế kia mới đúng theo Phật. Phải căn cứ vào kết quả nội tâm của mình để biết đúng sai chứ không phải căn cứ vào sách vở hay lời nói của ai đó được, bất luận người ấy là ai để nói đúng sai.
Đệ tử hãy đứng vào chỗ không ham muốn thứ gì trên đời nầy cả và loại bỏ mọi kinh nghiệm trong tâm mình.Chỗ ấy sẽ giúp cho đệ tử có cái nhìn đúng như thật về mình và thế giới chung quanh. Đừng nghĩ rằng không ham muốn thì làm sao thành tựu trên đời. Cũng đừng nói rằng là con người thì phải ham muốn.
Phương pháp tu tập là thường xuyên kiểm soát sự thèm muốn và tập buông bỏ nó. Đồng thời thường xuyên lưu ý đến những thói quen và tránh sự ảnh hưởng của nó trong suy nghĩ hay trong cái nhìn của mình.
Ví dụ đói thì ăn chứ không phải vì thèm muốn mà ăn. Vì sự sinh tồn nòi giống, vì sự thể hiện sự cao đẹp của tình yêu và sự nương tựa nhau trong cuộc sống mà lập vợ chồng chứ không phải vì quá thèm chồng thèm vợ mà lập chồng vợ. Vì nhu cầu tối thiểu là phải có tiền để sinh sống mà làm việc chính đáng để có tiền chứ không phải vì mê tiền quá mà làm việc.
Sự tập luyện nầy sẽ giúp cho mình tự tạo ra một chỗ đứng để nhìn thấy mọi thứ thật rõ. Lúc ấy sẽ có một trạng thái giác ngộ bừng sáng và chỉ cho ta cách nhìn đúng mọi chuyện. Đệ tử đừng tin vào sách nào, vào ai cả mà hãy tin vào trạng thái giác ngộ bừng sáng sẽ chỉ cho đệ tử mọi chân lý cần thiết để biết cho cuộc sống. Căn cứ để thẩm định cái nhìn của mình có đúng hay không là từ cái nhìn ấy mình có cảm thấy dễ chịu và an bình trong tâm không.
Thầy nhắc lại điều quan trọng là không có một sự chỉ dẫn nào cụ thể rằng hãy nhìn kiểu nầy hay kiểu kia mới là nhìn đúng, kể cả những điều được ghi trong các kinh điển. Rất nhiều sách giải thích về vấn đề nầy, họ lý luận để cố gắng đưa ra các cách nhìn và nói rằng đó là của Phật, của Chúa hay của các Thánh khác. Thầy đảm bảo chắc chắn là những điều chỉ dẫn ấy nếu đem ra áp dụng sẽ không có hiệu quả. Chỉ khi nào đệ tử tới được chỗ đứng vô nhiễm thì tâm của đệ tử sẽ xuất hiện cách nhìn đúng. Đó là con đường duy nhất. Con đừng bị người đời ngu dốt và tham lam dối gạt.
Nói tóm lại, có hai cách để tiếp cận với chân lý, tức cái nhìn đúng:
-Cách thứ nhất là căn cứ vào các lý thuyết để thực tập. Con đường nầy ít khi nào có kết quả. Hầu hết xưa nay nhiều người hay dùng cách nầy và chúng ta thấy hầu hết hay gần như 99,9999% con người đều đau khổ hay không vừa ý với cuộc đời của mình.
-Cách thứ hai là để tâm ở trong tình trạng buông bỏ mọi ham muốn và mọi kinh nghiệm tích lũy trong tâm để nhìn mình và nhìn thế giới chung quanh mình. Con đường nầy là trực tiếp xâm nhập vào chân lý. Cách nầy chắc chắn có hiệu quả, nó sẽ giúp đệ tử thấy mọi thứ thật rõ ràng và do thấy mọi thứ thật rõ mà tâm dần dần trở nên bình an hơn.
Thầy tạm kết luận cho bài nầy như sau:
Rèn luyện cái nhìn đúng là một trong những nội dung tu cơ bản nhất của con người. Đứng đúng chỗ thì sẽ có cái nhìn đúng, khi đứng đúng chỗ thì tự tâm mình sẽ cho mình thấy tất cả đều đúng như thật. Để có được chỗ đứng đúng, thì luyện tập buông bỏ các ham muốn hàng ngày và chú ý đến các kinh nghiệm triết lý sống riêng của mình sẽ ảnh hưởng đến sự nhìn và làm cho cái nhìn của đệ tử không thể đúng như thật được. Đó là nội dung cơ bản cho việc tu tập hàng ngày sẽ có kết quả nhanh chóng trong đời nầy.
Thầy cầu nguyện cho đệ tử bình an và tâm phật luôn tỏa sáng.
ADIDAPHAT
Thành phố Orlando, Florida, 13/6/2006 và
Laguna Beach, California, 4/7/2006.
Duy Tuệ