Napoleon được giáo dục như thế nào? Ai là thầy dạy học cho ông?

Bữa Cơm Chiều Ajaccio (tiếp theo) -Napoleon thân mến, ông có tin rằng con người phải cần có người dạy hay giáo dục họ thì họ mới làm người được không? Nếu ông tin như vậy thì theo ông ai là thầy ông và người thầy nào thật sự làm nên ông, một con người có ảnh hưởng cai trị rộng lớn tại châu Âu thời bấy giờ? -ABA thân mến, đây là câu hỏi làm tôi hơi bất ngờ một chút. Nhưng trong khuôn khổ một cuộc giải trí bằng nói chuyện giữa hai người, tôi sẽ cố nói điều gì đó cho vui vậy. Tôi có đọc quan niệm giáo dục của John Locke và Rousseau là hai tác giả cũng khá ảnh hưởng đến đầu óc người châu Âu thời bấy giờ. Chung nhất mà nói, John Locke tin vào trí tuệ sáng suốt nơi một con người. Mà muốn sáng suốt thì cơ thể phải khoẻ mạnh và đầu óc phải dừng ham muốn tham lam và con người ấy phải được đảm bảo tự do tư tưởng. Đặc biệt ông ấy rất phản đối nhà thờ can thiệp vào tự do tư tưởng của con người. Ông ấy tin vào giáo dục hơn là bản năng vì giáo dục sẽ làm cho con người sống phù hợp với hoàn cảnh chứ không phải để vào đại học, đồng thời biết vượt lên khó khăn để thành một người làm ra nhiều tiền của cho chính mình. Cụ thể là ông ấy đề cao việc bố mẹ cần ngăn chặn ngay từ lúc còn thơ về cảm xúc ham muốn thèm khát của đứa trẻ. Ông đề cao vai trò làm gương của cha mẹ với trẻ. Ông cũng chú trọng đến các tính nết xấu sớm xuất hiện ở trẻ và cách thức ngăn chặn chúng thế nào. Ví dụ tập cho trẻ phát triển thói quen tốt từ bản năng của chúng. Ông đề cao đến tính ham học, thích học của trẻ chứ không phải chỉ ham chơi. Do vậy nên biến chuyện học thành chuyện chơi. Còn Rousseau thì hơi khác một chút. Ông ấy đề cao giáo dục con trai, còn con gái thì giáo dục cách nghe lời chồng. Ông ấy chia giáo dục ra làm 3 thời kỳ: trẻ thơ có tính hồn nhiên từ nhỏ đến 12 tuổi. Thời kỳ từ 12 đến 15 có tính lý tính hơn và thời kỳ thứ ba là từ 15 trở đi dành hướng dẫn thành người lớn vào đời. Ông ấy quan niệm giáo dục là học cách sống. Ảnh hưởng của John Locke trong giáo dục nhà trường và gia đình thời bấy giờ của thế kỷ 17, 18, và 19 cũng khá mạnh. Đó là thời kỳ bùng nổ của ý thức vượt khó làm giàu hay có thể gọi là chủ nghĩa vật chất thuần tuý. Người ta đã áp dụng cách này hai ba trăm năm rồi và chắc sau vài trăm năm tình thế xã hội sẽ khác đi. Nhưng biết đâu bây giờ có một số nước nghèo mới tiến lên lại bắt chước cách này của 300 năm trước chăng? Tôi cho rằng thường người trí tuệ yếu thì hay tìm cái bả của kẻ trí mạnh đã bỏ để làm thành cái "rất mới" cho mình! Như vậy suốt cả đời họ làm sao có trí tuệ mạnh được! Thưa Aba, tôi đọc và đôi khi tôi tự hỏi mình rằng, "Liệu các ông nầy có dạy được Napoleon tuổi thơ thành Napoleon người lớn nầy chăng? Mẹ tôi và các bà mẹ khác ở cái đất châu Âu nầy quan niệm về tương lai con của họ thế nào? Cái gì giống nhau và cái gì không? Tôi coi trọng sự cai trị, cách cai trị, trí tuệ cai trị, và mục đích của cai trị thì chắc các ông ấy cũng khó mà dạy được tôi. Trong các đối tượng dưới sự cai trị ấy cũng bao gồm cả các ông ấy nữa. Như vậy, nếu dùng hai từ trí tuệ để nói đến quyền năng của đầu óc thì có nên thêm hai từ cai trị vào cho đủ bốn từ "Trí tuệ cai trị" cho rõ khái niệm trí tuệ hay không, Aba? Nãy giờ nói mà quên cả ăn. Cũng hơi đói rồi, chúng ta nhấm chút đi rồi tiếp tục, Aba. - OK - Aba có ăn được xúc xích và jam-bon ở đảo nầy không? Loài nầy là đặc sản ở đây và điều ích kỷ thú vị của dân đảo Corse là họ không bao giờ du nhập để bán hay làm quà các món xúc-xích và jam-bon từ nơi khác trên đảo nầy. - Tôi ăn được, Napoleon. Tôi phải ăn mọi thứ khác nhau trên mặt đất nầy. Tôi phải chịu đựng hay trải nghiệm các mùa thời tiết khí hậu khác nhau từ dễ chịu đến nghiệt ngã để cơ thể tôi tập khả năng thích nghi. Nhưng hai món đặc sản nầy dễ thưởng thức thật sự. Lại được lai rai với rượu champagne thì cũng không tệ. Napoleon thích ăn gì hàng ngày? - Tôi thích ăn thịt gà và khoai tây mỗi ngày thôi. - Còn rượu và bồ bịch thì sao? - Rượu thì ít lắm. Tôi có khả năng làm tình nhưng lại thiếu khả năng làm người tình. Có khả năng yêu nhưng thiếu khả năng làm người yêu. Có khả năng sinh con và tạo điều kiện cho con tự do theo cách của chúng nhưng lại thiếu khả năng làm ông chủ gia đình. - Không sao. Trở lại vấn đề giáo dục một chút, mặc dù cũng hơi ngà ngà một chút nhưng chưa mệt lắm. - ABA, tôi cảm nhận những tác giả ảnh hưởng nhiều đến xã hội là những tác giả đánh đúng tâm lý ham muốn cá nhân của nhiều người. Họ muốn con họ hơn ai hết. Muốn con họ giàu sang phú quý hơn người, có quyền lợi và vị trí cao trong xã hội hơn nhiều người. Còn tôi thì lại coi trọng cái thấy tự do trong đầu óc, coi trọng thứ trí tuệ tạo ra sự thay đổi hay đổi mới. Tôi coi trọng tự do và bình đẳng về quyền lợi. Tôi muốn mọi người thực sự đều hưởng cuộc sống nầy. Tôi muốn phá bỏ cái cũ hủ lậu không phù hợp và làm ra cái mới phù hợp hơn. Tôi muốn cho nhiều hơn là lấy về cho mình. Nếu lấy thì lấy về cho nhiều người. Nếu tôi ích kỉ hay vơ vét đâu đó thì cũng cho quốc gia chứ không cho riêng mình. Tôi không sợ đói đến nỗi phải có trí tuệ để không đói và làm giàu. Tôi không sợ nghèo và không nghĩ đến cá nhân mình phải giàu có. Tôi nghĩ đến cá nhân là khả năng ban phát mà thôi. Nên khi tôi có quyền thì tôi luôn ban phát hết cho nhiều người. Vậy xin hỏi Aba ai là thầy của tôi? Aba Ajaccio 6.8.15 (Còn tiếp)

Đăng lần đầu trên fanpage Facebook ngày 07.08.2015