Nhân Xuân Bính Tuất Nhớ Về Mười Năm Nhìn Vẽ Đẹp Hoa Lan
Tôi bắt đầu ngắm vẽ đẹp của hoa lan từ năm 1983 sau một biến đổi tâm lý quan trọng trong đời sống tinh thần. Sự biến đổi quan trọng ấy diễn ra như thế nầy: Tôi thường tự hỏi, “cái gì mạnh nhất trên đời nầy?” (Có lẽ bản tính tôi thường tìm hiểu “cái gì là nhất” trong cuộc sống nầy) Một hôm tôi đọc lướt qua một chuyện ngắn nào đó đại ý là một cậu “con trai hoang” tìm biết được ai đích thực là cha mình. Khi biết người đích thực là cha mình lại là một vị Cha Cố có uy tín lớn trong giáo dân và Giáo Hội. Cậu ấy có đến nhà thờ nghe “Cha” mình thuyết giảng và cho rằng “Cha” của mình vẫn tiếp tục nói dối mọi người vì ông ấy không dám nhận mình là con trước công chúng. Người “Cha” ấy bây giờ cũng biết rõ cậu con trai ấy chính là “con hoang” của mình. Một hôm cậu con trai ấy vì quá thương “Cha” nên muốn giúp ông ấy trở thành một người sống thật với mọi người để những lời thuyết giảng có sức mạnh hơn. Chỉ có câu con trai ấy biết rằng “Cha” mình tự biết rằng những âm thanh và nội dung truyền giảng chưa thực sự từ nền tảng của lòng chân thật sâu xa trong tâm hồn ông ấy vì ông ấy còn dấu một điều bí mật mà chỉ có ba người biết: ông ấy, cậu ấy và mẹ cậu ấy. Vì quá thương “Cha”, người con muốn giải tỏa chuyện nầy. Người “Cha” ấy cũng thật lòng thương nhớ đứa con nhưng lại không dám nói ra. Ông ta thực sự có sức mạnh trong Giáo Hội. Ông ấy gần như bất khả chiến bại trước mọi kẻ thù nhưng cuối cùng cũng phải vở tim và chết trên bục giảng khi nhìn thấy đứa con trai yêu quý đang ngồi trong thính chúng chuyển năng lượng tình thương của nó đến với mình.
Hình ảnh ngắn gọn ấy là một duyên cớ mạnh mẽ giúp một trí tuệ xuất hiện trong tôi: Không có sức mạnh nào, kể cả bom nguyên tử, có thể mạnh hơn tình yêu. Trí tuệ nầy không phải là từ câu chuyện mà nó có sẵn trong tiềm thức tự bao giờ nay mới đủ duyên hiện ra.
Sau đó tôi bắt đầu đi sưu tầm các loài hoa lan đem về chăm sóc và thưởng ngoạn. Tôi không biết lý do nào đưa tôi đến chuyện nầy, chỉ biết là nó đến sau sự chuyển biến tâm lý ấy mà thôi. Tôi tạo ra một vườn lan bên bờ sông Sài Gòn ở bán đảo Thanh Đa. Vườn hoa chỉ hai ngàn mét vuông nhưng được xây dựng toàn bằng gỗ quý và các giống hoa lan tôi sưu tầm trong nước và Pháp, Mỹ, Thái. Trong vườn có một phòng thí nghiệm để tôi tự học nhân giống, đặc biệt là lai các màu sắc với nhau. Trước sau tôi lai được gần năm trăm lần. Tất cả chúng được nhân ra từ phóng thí nghiệm riêng. Kể ra tôi chi phí cũng khá nhiều trong thú tiêu khiển nầy. Bên cạnh phòng thí nghiệm, tôi tạo một cái ao nuôi cá tai tượng để lấy nước tưới cho những cây lan sắp trổ hoa.
Tôi rất thích ngắm vẽ đẹp của hoa lan, nhưng tôi cũng nói thật lòng rằng lúc ấy vẽ đẹp của hoa lan Cattleya đã quyến rũ tôi một cách lãng mạn và có thể nói là vượt qua khái niệm quyến rũ và cám dỗ. Tôi sưu tầm đủ màu sắc, kích cở, độ kín hở của bông, mùi thơm và những điều bí mật riêng của chúng nó. Tôi muốn nói mỗi loại tôi sưu tầm đều có sự bí mật riêng và chính điều nầy đã quyến rũ tâm hồn trần tục của tôi. Tôi chưa nói điều nầy với bất cứ ai và bây giờ là lần đầu tiên tôi nói.
Quý vị khoan vội phê bình sao tôi đã thề nguyền hiến dâng đời mình cho chân lý lại nói chuyện quá khứ làm gì.
Khi tôi ngắm vẽ đẹp của hoa Cattleya thì tôi không còn biết đến chuyện gì nữa ngọai trừ có một chuyện đó là tôi luôn luôn đặt câu hỏi: “Bí mật của những gì thấy đựơc là gì?” Hay cách khác, “Cái bí mật nào trong trời đất làm ra vẽ đẹp chết người nầy vậy?”
Từ sự nhìn ngắm và nhận biết tập trung trên hoa lan ấy những ý tưởng sau đây phát sinh:
-Toàn bộ sức lực của con người không thể sáng tạo ra vẽ đẹp có thể quyến rũ để con người quên đi các cuộc đấu tranh điên đầu. Con người chỉ có thể sáng tạo hoặc làm tăng thêm vẽ đẹp dẫn đến sự ganh ghét và hận thù mà thôi.
-Cái bí mật quyến rũ tôi say đắm khám phá từ loài lan Cattleya cũng được tìm thấy nơi con người, nhất là nữ giới.
-Tính chất cơ bản của bí mật nầy là ở chỗ khả năng sáng tạo vô tận của nó.
-Tất cả những gì thôi có thể làm được cho vẽ đẹp của Cattleya chỉ thuộc về vật lý ví dụ như tưới nước của hồ cá tai tượng cho cánh hoa dày thêm để tăng độ bền cho hoa, tăng độ đậm của màu sắc; hoặc giúp cho thân và lá tươi tốt mạnh khỏe hơn.
-Tôi không thể biến đổi mùi thơm của hoa. Có những hoa thay đổi mùi tùy thuộc vào thời gian trong ngày. Ví dụ sáng sớm tinh mơ khi mặt trời chưa mọc chúng có mùi khác; đến nữa buổi sáng mùi lại chuyển khác đi; rồi đến trưa mùi lại nhẹ hơn; đến chiều và tối lại đậm hơn và khác đi một chút; đặc biệt lúc nữa đêm đến ba giờ sáng mùi chúng bắt đầu thanh thoát hơn, có vẽ thánh thiện và tha thứ hơn giúp bạn như vào cõi nhẹ nhàng hơn.
Sự quyến rũ của Cattleya giúp tôi có thói quen khám phá vẽ đẹp của con người, dần dà tôi không để ý nhiều đến những điều làm cho mình bực mình. Rồi những ý nghĩ xấu về người khác cũng dần biến mất trong tôi. Tôi hay có thói quen tìm những gì tích cực nơi con người để tán thán họ hay để khuyến khích họ phát triển. Nếu chưa tìm thấy được những điều ấy thì tôi tức khắc thấy ngay khả năng tốt của họ để tìm cách giúp họ kích hoạt nó lên.
Chắc có lẽ tôi có thói quen nhìn vào cõi bí mật của hoa lan nói chung mà đặc biệt là loài Cattleya mà tôi sớm nhận ra cõi bí mật nơi chính mình, điều đã đưa tôi đến một khám phá quan trọng nhất trong kiếp làm người: mình không là gì cả. Điều nầy giúp tôi thực sự thoải mái chưa từng có trước đó.
Ngoài ra tôi cảm nhận được quá trình quan sát vẽ đẹp của Lan nói chung và Cattleya nói riêng cũng giúp tôi dễ dàng chấp nhận những điều có vẽ “trái ngang” với mình và tính kiên nhẫn hình thành tự bao giờ mà tôi không hay biết.
Quan sát một chiếc hoa tàn dần theo thời gian cũng giúp tôi dễ chấp nhận rằng mọi việc dù đẹp hay xấu, dù vừa lòng hay không rồi cũng sớm qua đi.
Quan sát về sự quyến rũ của chúng, tôi nhận ra rằng sự quyến rũ lớn nhất chính là “Bí mật nào sáng tạo ra chúng?”
Quan sát vẽ quyến rũ bên ngoài của Cattleya đang tàn dần làm tôi cũng bớt say mê những gì đang say mê và biết rằng cũng chẵng nên say mê, nhưng cũng không từ chối vẽ đẹp của cuộc đời.
Quan sát vẽ đẹp của hoa lan nói chung và của loài lan Cattleya nói riêng, bạn sẽ thấy rằng nó rất hoàn chỉnh, không thừa, không thiếu và bạn không có chỗ nào để bổ khuyết cho chúng.
Để kết luận bài ngắn nầy, tôi muốn gửi đến cho các bạn một thông điệp rằng ngoài sự quyến rũ lạ kỳ của vẽ đẹp bên ngoài của Cattleya như màu sắc, hình dáng, mùi hương, kích cỡ, cấu trúc hài hòa cân đối từ ngoài vào trong và từ trong ra ngoài, nó còn có sự quyến rũ kỳ diệu của sự bí ẩn đằng sau vẽ đẹp lộng lẫy đài các mà ta có thể dùng mắt và mủi để thưởng thức. Sự hấp dẫn ẩn sâu ấy đưa ta đến sự nhận thức về bí mật của chính mình và các phẩm chất tích cực sẽ xuất hiện như tâm ta trở nên tập trung cao độ để quan sát và khi ấy sự tĩnh lặng của tâm xuất hiện; hình thành tự nhiên tính kiên nhẫn, yêu đời; thích khám phá những cái đẹp của con người và thiên nhiên; tăng trưởng lòng mến yêu cái đẹp và sẽ dễ dẫn đến phát triển lòng yêu thương chân thật với con người và thế giới chung quanh ta. Ngược lại với các yếu tố tích cực xuất hiện, những phẩm chất tiêu cực dần dần sẽ biến mất trong tâm trí như tránh nhìn thấy những mặt xấu của con người khi giao tiếp; tránh nghỉ xấu về họ; nhìn cái xấu, nghe cái xấu, nói chuyện xấu sẽ giảm dần. Dĩ nhiên tôi không thể chỉ cho các bạn cách thưởng thức sự quyến rũ của điều bí mật kỳ diệu nầy ở hoa lan vì như vậy chỉ làm cho bạn tăng kinh nghiệm về tri thức và không có cơ hội tiếp cận với thực tại bí ẩn nầy.
Chúc các bạn vui xuân Bính Tuất và thưởng thức vẽ đẹp của hoa lan trong trạng thái thấy biết tập trung nhất để sự tĩnh lặng xuất hiện ngay trong lúc thưởng ngoạn vẽ đẹp của Tạo Hóa.
California, ngày cuối cùng của năm cũ.
Duy-Tuệ